
แน่นอนว่าในขณะนี้กระแสความตื่นตัวในสรรพคุณของอาหารเสริมแพร่หลายไปทั่วผู้คนจำนวนมากหันมาเพิ่มพลังให้ร่างกายด้วยการกินอาหารเสริม ซึ่งวิตามินยอดฮิตที่ติดอันดับมาตลอดคือ วิตามินซี
และน้ำมันตับปลา จนถึงสารสกัดจากพืชที่กำลังเป็นที่นิยมและมีการค้นคว้าผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ตามมาอีกมาก
เช่น ชาเขียว สาหร่าย
องุ่นพันธุ์ต่างๆ ไปจนถึงเห็ด และยีสต์
ยิ่งผู้คนนิยมวิตามินมากขึ้นเท่าไหร่
ความสงสัยเกี่ยวกับวิตามินก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้น
ทำไมต้องกินอาหารเสริม วิตามินที่นิยมกันมากคือสารในกลุ่มที่เรียกว่า
แอนตี้ออกซิแดนต์ ได้แก่ วิตามินซี
วิตามินอี และเบต้าแคโรทีน
ซึ่งเป็นสารอาหารที่พร้อมเปลี่ยนเป็นวิตามินเอ ซึ่งพบมากในแครอต แคนตาลูป
มะเขือเทศ และบร็อกโคลี่
โดยคนส่วนใหญ่เชื่อว่าสารแอนตี้ออกซิแดนต์จะช่วยในการขจัดอนุมูลอิสระที่เป็นตัวสร้างให้เกิดความเสื่อมขึ้นกับเซลล์เนื้อเยื่อและเป็นสาเหตุของปัญหาสุขภาพตามมามากมาย
รวมทั้งอาจช่วยป้องกันโรคหัวใจและมะเร็งได้ โดยมีการค้นพบว่าอาหารที่อุดมด้วยเบต้าแคโรทีน จะช่วยลดอัตราการเกิดมะเร็งที่ปอด ลำไส้ใหญ่
ต่อมลูกหมาก และปากมดลูก
สาเหตุที่วิตามินและอาหารเสริมเป็นที่นิยมอย่างมากในขณะนี้ สาเหตุหลักมาจากปรากฏการณ์รักสุขภาพ ที่หมายรวมถึงสุขภาพร่างกายและใจ ยิ่งผลิตภัณฑ์ตัวไหนมีคนดังเป็นพรีเซ็นเตอร์สนับสนุนด้วยแล้ว ยอดขายจะยิ่งพุ่งสูงขึ้นทันที และดูเหมือนว่าคนส่วนใหญ่ที่ชื่นชอบและหันมากินวิตามิน แร่ธาตุ
และผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนั้นเป็นเพราะช่วยให้รู้สึกว่าเป็นการลดความเสี่ยงต่อโรคภัยที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้ ดังนั้นคนส่วนใหญ่จึงต้องการกินวิตามิน และพร้อมจะทดลองตัวใหม่ๆ ต่อไป
นักโภชนาการไม่วิตกในเรื่องที่คนส่วนใหญ่อาจจะบริโภควิตามินและสารเสริมอาหารในจำนวนที่มากกว่าปริมาณที่กำหนดถึงร้อยละ
200
ในแต่ละวัน
แต่ในกรณีที่มากเกินกว่านั้นจะทำให้เรามีน้ำปัสสาวะที่ราคาแสนแพงทีเดียว
มีการศึกษาถึงการวัดปริมาณการขับถ่ายวิตามินซีในร่างกายพบว่า ในปริมาณ 100 มิลลิกรัม ร่างกายจะดูดซึมวิตามินซีไว้ได้ถึงร้อยละ 80
ในขณะที่ความสามารถในการดูดซึมอยู่ที่ร้อยละ 46 ต่อปริมาณ 1,000 มิลลิกรัม
โดยทั่วไปสภาวะของร่างกายจะจำกัดปริมาณการนำเข้าของสารอาหารต่างๆ โดยธรรมชาติอยู่แล้ว ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องบริโภคเกินกว่าความต้องการของร่างกาย
ควรบริโภคอย่างไร วิตามินที่ละลายในไขมันคือ วิตามินเอ
ดี อี และเค
เป็นวิตามินที่ร่างกายสามารถสะสมในร่างกายได้ ควรกินร่วมกับอาหารที่มีไขมัน หรือหลังอาหาร
เพื่อให้ร่างกายดูดซึมได้ในปริมาณสูงสุด
แต่สำหรับผู้ที่ไม่สะดวกที่จะกินในรูปของยาเม็ดหรือมีปัญหาเรื่องระบบย่อยหรือการดูดซึม อาจหันมาใช้วิธีฉีด หรือพ่นสเปรย์
วิตามินเอ ดี
และอี ควรกินแค่วันละมื้อก็พอ ส่วนวิตามินที่ละลายในน้ำอย่างเช่น วิตามินบีรวม (ยกเว้นวิตามินบี 12) และวิตามินซี
เป็นวิตามินที่ร่างกายไม่อาจสะสมไว้ใช้ได้
สามารถกินได้ทุก 4-6 ชั่วโมง
หรือจะกินแค่วันละมื้อก็ได้
แต่ไม่ควรกินร่วมกับยาปฏิชีวนะ
และแอลกอฮอล์เพราะจะไปยับนั้งการดูดซึม
นอกจากนี้ความเครียดยังทำให้ร่างกายไม่อาจดูดซึมวิตามินประเภทนี้ไปใช้งานได้อีกด้วย ควรคำนวณให้เหมาะสมกับปริมาณที่ร่างกายต้องการและไม่ควรกินเกินความจำเป็น การกินวิตามินร่วมกันหลายๆ
อย่างหรือเป็นระยะเวลานานๆ
อาจทำให้ได้รับวิตามินบางตัวมากเกินโดนไม่รู้ตัว ทางที่ดีควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร
กินอย่างสมดุล มีการค้นพบสารอาหารต่างๆ มากกว่า 100 ชนิด
และกำลังถูกค้นพบมากขึ้นทุกวัน
ถึงแม้ว่าสารเหล่านี้จะไม่ใช่สิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิตโดยตรง
แต่ก็มีผลให้การทำงานของร่างกายเป็นไปด้วยดี และเป็นสิ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นเองไม่ได้ ดังนั้นการกินอาหารที่หลากหลาย
และได้สมดุลจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่จะทำให้ได้วิตามิน เกลือแร่
และสารอาหารกึ่งจำเป็นเหล่านี้ในปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย เนื่องจากทั้งเส้นใยอาหาร ไขมัน
โปรตีน และเอนไซม์ต่างๆ ในอาหารจะช่วยดูดซึมวิตามินได้อย่างดี ในอาหารแต่ละมื้อ หนึ่งในสามส่วนควรเป็นผักหรือผลไม้
อีกหนึ่งในสามควรเป็นอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรต ซึ่งอาจเป็นข้าว ขนมปัง
อาหารประเภทเส้น เช่น ก๋วยเตี๋ยว
พาสต้า สปาเกตตี้ เป็นต้น
สำหรับหนึ่งในสามส่วนสุดท้ายควรเป็นปลาหรือเนื้อสัตว์อื่นๆ และทางที่ดีควรกินอาหารให้มีความหลากหลาย จึงจะได้ประโยชน์มากกว่า
ปริมาณที่เหมาะสม
โดยทั่วไปสารหลักๆ ที่ร่างกายต้องการพบได้ในอาหารต่างๆ ที่เรากินอยู่ประจำ
ทั้งนี้องค์การอนามัยโลกร่วมกับองค์กรที่เกี่ยวข้องด้านโภชนาการได้ร่วมกันจัดทำรายงานเกี่ยวกับปริมาณวิตามินและเกลือแร่ที่ร่างกายควรได้รับในแต่ละวันหรือที่เรียกว่า RDA (Recommended Daily
Allowance) ซึ่งเป็นค่าแนะนำปริมาณที่ร่างกายควรได้รับต่อวัน
วิตามินเอ / RDA :
ผู้หญิง 600 ไมโครกรัม แม่ที่กำลังให้นมบุตร 950
ไมโครกรัม ผู้ชาย 700 ไมโครกรัม
พบมากในส้ม ผักผลไม้สีเหลืองและสีแดง เช่น
แครอต มะเขือเทศ พริกไทยเหลือง
แคนตาลุป แตงโม มะม่วง
และแอปริคอต
และผักสีเขียวเข้ม
เรตินอลจากตับ ผลิตภัณฑ์นม วีส
และเนย
วิตามินดี / RDA :
ควรได้รับแสงแดดอย่างเพียงพอ ถ้าอยู่ในร่วทควรได้รับ 10 ไมโครกรัม พบในน้ำมันตับปลา ไข่แดง
มาร์การีน
วิตามินอี / RDA :
ผู้หญิงอย่างน้อย 3 มิลลิกรัม ผู้ชายอย่างน้อย 4 มิลลิกรัม พบในน้ำมันพืช
ถั่วต่างๆ เมล็ดพืช เช่น
เมล็ดทานตะวัน ธัญพืช
วิตามินเค/ RDA :
1
ไมโครกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม
มีมากในกะหล่ำปลี ผักปวยเล้ง
วิตามินซี / RDA :
40 มิลลิกรัม ผู้สูบบุหรี่อย่างน้อย 80 มิลลิกรัม อยู่ในผลไม้สดต่างๆ โดยเฉพาะผลไม้รสเปรี้ยว ผักสีเขียว
และมะเขือเทศ
- ไธอามีน (วิตามินบี 1)/RDA : ผู้หญิง 0.8 มิลลิกรัม ผู้ชาย
1
มิลลิกรัม มีมากในธัญพืช ถั่วต่างๆ
และเมล็ดจากฝัก ผักสีเขียว และเนื้อหมู
- ไรโบฟลาวิน (วิตามินบี 2
หรือที่เรียกว่าวิตามินจี)/RDA : ผู้หญิง 1.1
มิลลิกรัม ผู้ชาย 1.3 มิลลิกรัม พบมากในตับ
นม ชีส โยเกิร์ต
ไข่ ผักใบเขียว
- ไนอาซิน (กรดนิโคตินซึ่งอยู่ในกลุ่มวิตามินบีรวม)/RDA :
ผู้หญิง 13 มิลลิกรัม ผู้ชาย
17
มิลลิกรัม มีในตับ เนื้อวัว
เนื้อหมู เนื้อแกะ และปลา
- วิตามินบี 12/RDA : 1.5 ไมโครกรัม มีมากในเครื่องในสัตว์ เนื้อวัว
รวมทั้งไข่และเนย ( กรดโฟลิก)/RDA :
200 ไมโครกรัม ผู้หญิงตั้งครรภ์ 300 ไมโครกรัม (และอีก 400 ไมโครกรัมในช่วงตั้งครรภ์ 12 สัปดาห์แรก) มีมากในตับ
น้ำส้ม บร็อกโคลี่ ผักปวยเล้ง
- วิตามินบี 6/RDA : ผู้หญิง
1.2 มิลลิกรัม
ผู้ชาย 1.4
มิลลิกรัม มีมากใน เนื้อวัว และเนื้อสัตว์ปีก
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
แม้จะมั่นใจว่าร่างกายได้รับสารอาหารต่างๆ
อย่างเพียงพอแล้ว
แต่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต่างๆ
ก็ยังเป็นสิ่งที่มีประโยชน์และไม่ควรมองข้าม
น้ำมันปลา (Fish Oils)
ประกอบด้วยโอเมก้า
3
สาร EPA และ DHA ซึ่งเป็นกรดไขมันที่จำเป็นต่อร่างกาย รวมทั้งโรคผิวหนังอักเสบ และโรคผื่นแพ้ทางผิวหนังบางชนิด
ที่มา
หนังสือ อาหารเสรืมเพื่อสุขภาพ ผู้เขียน ภญ.ฐนิตา ทวีธรรมเจริญ ฝ่าย เภสัชกรรม รพ.ศิริราช.



